
در ابتدای سال، سلین مورات سمت خود به عنوان مدیر بازار در IDFA را ترک کرد تا سمت مدیر اجرایی صندوق برتا IDFA را بر عهده بگیرد. او با پذیرفتن این سمت از ایزابل آرات فرناندز، یکی از بنیانگذاران صندوق و مدیر اجرایی آن به مدت ۲۳ سال، خود را به عنوان یک چهره بزرگ مطرح کرد. فرناندز خودش صندلیها را جابهجا کرد و مدیر هنری IDFA شد و در عین حال سمت معاون مدیر خود را به صورت پاره وقت برای نظارت بر فعالیتهای حمایتی استراتژیک از فیلمسازان حفظ کرد.
مورات در مصاحبه با ورایتی پیش از اولین دوره جشنواره هلندی خود در سمت جدیدش میگوید که پس از بیش از ۱۵ سال فعالیت به عنوان تهیهکننده و برنامهریز صنعت، ایده تأمین مالی برای اولین بار را «جالب» میدانست. او میگوید: «من در این صنعت با فیلمسازان، تهیهکنندگان، متخصصان و تأمینکنندگان مالی کار میکردم که همگی سعی در انجام یک کار داشتند، یعنی ساخت فیلمهای مستند مستقل با هم.»
مورات میافزاید: چند ماه اول کار «مثل زیر آب بودن» بود. «امسال، ما چهار دور تأمین مالی انجام دادیم، بنابراین من زمان زیادی را صرف مطالعه و دعوت از اعضای کمیته انتخاب کردم.» در سال ۲۰۲۵، ۱۶ فیلم تحت حمایت IBF نیز در IDFA نمایش داده میشوند، از جمله «همه خواهران من» مسعود بخشی، «مایلین» ماریا سیلویا استیو و «خاطره» ولادِلِنا ساندو. علاوه بر حجم کار، چالشهای عمده دیگری نیز در این صنعت وجود دارد، از دشواریهایی که مستندسازان برای امرار معاش از طریق کار خود با آن مواجه هستند تا اینکه فیلمسازی مستند در دوران ناآرامیهای اجتماعی-سیاسی چقدر کلیدی است.
مراد در مورد مورد اول میگوید فیلمسازی مستند «به طور مداوم در بحران» است. «بسیاری از فیلمسازان تحت شرایط بسیار سختی کار میکنند، چه از نظر مالی و چه مربوط به درگیری، جنگ، ظلم و آزادی بیان. ما در این بخش زیبا از صنعت فیلمسازی هستیم، به نوعی شجاعترین بخش. من تمام عمرم در این صنعت بودهام و پایداری همیشه دشوار بوده است. هر دهه چالش جدیدی را به همراه دارد. بودن در جایی که هستم از همه شگفتانگیزتر بوده است زیرا میتوانم از نزدیک با فیلمسازان کار کنم و میتوانیم با هم برای راهحلها تلاش کنیم. علاوه بر این، ما به عنوان یک صندوق حداقل میتوانیم حمایت مالی مستقیم ارائه دهیم.»
در مورد حمایت از فیلمسازان در زمان جنگ، این صندوق در سالهای اخیر طرحهای ویژهای برای تأمین مالی فیلمسازان اوکراینی و فلسطینی راهاندازی کرده است که مستقیماً به مأموریت آن یعنی «تقویت فیلمسازی مستند مستقل و نویسندهمحور در مناطق و جوامعی که دسترسی به بودجه و توزیع برای فیلم مستند خلاق مستقل از نظر ساختاری چالشبرانگیز است» اشاره دارد. امروزه، این صندوق از پروژههایی در سراسر آفریقا، آسیا، اروپای شرقی، آمریکای لاتین، کارائیب و اقیانوسیه حمایت میکند.
مورات میگوید مستندهای مستقل از کشورهایی مانند اوکراین، فلسطین، کنگو و سودان از «مصرف آسان» سرپیچی میکنند. به گفته او، اینها فیلمهایی هستند که «در مدت زمان طولانی با تفکر فراوان ساخته شدهاند و پیچیدگی تجربه انسانی را با استقلال روایی از دل زمین بیرون میآورند.» این مدیر اجرایی اضافه میکند که چنین فیلمهایی دلیل «چرا همه باید مستندهای مستقل تماشا کنند» هستند.
با توجه به چنین پروژههای فوری که نیاز به بودجه دارند، IBF چگونه انتخاب میکند که کدامها را انتخاب کند؟ او میگوید: «کمیتههای انتخاب میپرسند: ماموریت صندوق چیست؟ من به دنبال چه هستم؟ ما تا حد امکان سعی میکنیم به جنبه هنری فکر کنیم. برخی از صندوقها در مورد تأثیرگذاری هستند، برخی به طور خاص در مورد مسائل اجتماعی-سیاسی. در حال حاضر، ماموریت IBF حمایت از فیلمسازان مستقلی است که از دیدگاه خودشان فیلم میسازند. این چیزی است که ما سعی میکنیم هنگام تصمیمگیری به آن پایبند باشیم.»
مورات با نزدیک شدن به پایان اولین سال کاریاش، در حال تأمل در مورد برخی از اهداف اصلی خود با این صندوق است. از جمله اهداف اصلی او این است که این صندوق نه تنها از پروژهها و فیلمسازان، بلکه از «ساختارهایی» که آنها را احاطه کرده و جوامع پایدار ایجاد میکند، حمایت کند. او به یاد میآورد که یکی از بنیانگذاران صندوق فیلم فلسطین به او گفته بود که میتوانند از بودجه برای «به اشتراک گذاشتن دانش استفاده کنند تا بتوانیم در آینده نهاد دیگری را به طور پایدار تأسیس کنیم.»
او میگوید: «دوست دارم این کار را در تمام مناطقی که به آنها خدمت میکنیم ادامه دهم. پروژهها همیشه واقعاً مهم خواهند بود؛ همیشه در مورد فیلمساز مستقل خواهد بود، اما همچنین ایده پرورش یک جامعه سالم. در IBF، ما سه نفر هستیم؛ نمیتوانیم بدانیم که همه جوامع چگونه کار میکنند. ما نمیدانیم چه چیزی در یک جامعه یا قلمرو محلی از همه مهمتر است و به همه زبانهای کشورهایی که از آنها حمایت میکنیم صحبت نمیکنیم. من دوست دارم که ما به طور پایدار با جوامع محلی، مستقل و همفکر که در حال انجام این کار در محل هستند، در ارتباط باشیم. اگر بتوانیم از آن حمایت کنیم، واقعاً عالی خواهد بود.»